Operatieteam nieuwe stijl

Als coach help ik o.a. mensen om zich optimaal mentaal voor te bereiden op een operatie. De meesten zijn (erg) bang voor de ingreep. Het brein anticipeert echter op dit negatieve verwachtingspatroon door alvast allerlei mechanismes te activeren die matchen met hetgeen ze verwachten. Zodoende hebben bange, pessimistische en gestreste mensen meer last van pijn, misselijkheid en overgeven; lopen ze meer risico op complicaties en herstellen ze langzamer en slechter in vergelijking met mensen die vol vertrouwen, optimistisch en ontspannen de operatiekamer ingaan.

Dit is het nocebo-effect: de gezondheidsbeschadigende effecten die uitsluitend voortkomen uit een negatief verwachtingspatroon en dus niet uit de medische behandeling of medicatie zelf.

Met behulp van de door mij ontwikkelde hersentraining kun je enerzijds leren hoe je dit nocebo-effect uit kunt schakelen c.q. kunt minimaliseren. Zo voorkom je het ontstaan van alle puur verwachtingsgerelateerde klachten.

Vervolgens is mijn breintraining erop gericht het verwachtingspatroon ten aanzien van de ingreep zo positief mogelijk te maken. Wetenschappelijk is namelijk aangetoond dat een positief verwachtingspatroon het placebo-effect oproept. Dit zorgt juist voor betere uitkomsten na een operatie.

Niet voor niets stellen onderzoekers die zich hierin hebben gespecialiseerd dat het verwachtingspatroon een biologische self-fulfilling prophecy is: hetgeen je verwacht bepaalt in grote mate je biologische realiteit, zowel in negatieve als in positieve zin. De conclusie is dan ook gerechtvaardigd dat het verwachtingspatroon van de patiënt in grote mate invloed heeft op de concrete postoperatieve resultaten.

Ik zie dit als een uitnodiging om de patiënt als een volwaardig lid van het operatieteam te gaan beschouwen. Dan komt wel een bepaalde verantwoordelijkheid bij de patiënt zelf te liggen, namelijk om zich – net als alle andere leden van het operatieteam – zo optimaal mogelijk op de ingreep voor te bereiden. Dit lukt alleen bij geplande operaties met enige voorbereidingstijd. Omdat alle patiënten anders zijn, zullen sommigen daarbij weinig hulp en ondersteuning nodig hebben terwijl anderen juist intensief moeten worden begeleid.

Vooraf vergt dit enige investering in tijd, geld én een actieve(re) houding. Van patiënt naar actiënt: ‘een patiënt die zijn of haar gezondheid niet volledig in de handen van de arts legt, maar zelf initiatieven neemt om haar te verbeteren.’[1]

Maar achteraf staat daar heel veel tegenover: minder pijn; minder noodzaak voor pijnstilling; minder risico op verslaving aan pijnstillers; minder misselijkheid en overgeven; minder bloedverlies; minder infectierisico; minder slaapproblemen; kortere operatieduur; minder risico op complicaties, heropnames en heroperaties; betere wondheling; betere functionaliteit; sneller herstel; kortere opnameduur; behoud van levenskwaliteit en grotere patiënttevredenheid.

Deze voordelen zorgen achteraf voor een aanzienlijke zorgkostenbesparing die in geen verhouding staat tot de investering.

Op dus naar een operatieteam nieuwe stijl met de actiënt als stralend middelpunt!

[1] ‘Van patiënt naar actiënt bij migraine’, Marina Boeser. Je Leefstijl als Medicijn, 5-1-2023.