Veroudering blijkt deels terug te draaien (1): het experiment Counterclockwise

In 1981 vond er een inmiddels beroemd experiment genaamd Counterclockwise plaats door sociaal psycholoog Ellen Langer van Harvard University. Zij plaatste twee groepen oudere mannen (allen boven de 70) een week in een geprepareerd pand waar alles in de staat was van het jaar 1959. Kranten, muziek, hun kleding, programma’s op tv, de inrichting; alles ademde 1959.

De controlegroep verbleef in dit pand maar sprak over 1959 in de verleden tijd, wisselde recente foto’s van elkaar uit en haalde herinneringen op uit dat jaar. Deze situatie kun je een beetje vergelijken met het RTL tv-programma ‘Groeten uit 19..’, waarin BN’ers een weekend doorbrengen in een pand uit een bepaald jaar waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan.

De experimentele groep kreeg daarentegen de opdracht om te leven alsof het daadwerkelijk 1959 was. Dus spraken zij alleen over onderwerpen die gebeurd waren tot en met 1959 en wel in de tegenwoordige tijd. Onderling wisselden ze foto’s uit waarop ze twintig jaar jonger waren.

Vooraf werden in beide groepen allerlei waarden gemeten zoals lengte, kracht, mentale cognitie, gehoor, geheugen, loopsnelheid, zicht, lengte vingers, etcetera. Na afloop van het experiment bleken deze waarden in beide groepen positief te zijn veranderd, maar de experimentele groep liet de grootste verbeteringen zien. Zo liepen de deelnemers die hadden geleefd alsof het 1959 was sneller en meer rechtop dankzij veranderingen in hun rugspieren, hadden ze meer spierkracht, een beter postuur en een sterkere grip. Ook stonden hun vingers rechter omdat ze minder last hadden van gewrichtsontstekingen en waren hun gewrichten flexibeler. Daarnaast vertoonden ze meer manuele behendigheid, konden ze beter zien en scoorde een meerderheid beter in intelligentietesten dan voorheen. Ze voelden zich ook fitter en jonger en ze zagen er, getuige de foto’s ‘voor en na’ die men aan onwetende derden toonde, ook daadwerkelijk jonger uit.

Ellen Langer concludeerde hieruit dat het niet zozeer onze lichamen zijn die ons beperken, maar dat we veeleer worden gelimiteerd door onze beperkende mindsets aangaande onze fysieke grenzen, gezondheid, welzijn en onze maatschappelijke ideeën over wat ouder worden betekent.

Deze ‘Power of Possibility’ hebben we dus allemaal binnen bereik!

 

 

Positieve mindset zorgt voor langere levensduur!

Uit wetenschappelijk onderzoek (o.a. van Yale University) blijkt dat mensen die positief denken over ouder worden gemiddeld zeven jaar langer leven dan degenen met een negatieve houding ten aanzien van het klimmen der jaren. Sterker nog, de conclusie was dat mindset zelfs meer invloed had op levensduur dan bloeddruk, cholesterolniveaus, niet roken, een gezond lichaamsgewicht en sporten!

Een positieve mindset leidt op latere leeftijd ook tot minder lichamelijke zwakte, hetgeen zich vertaalt in minder gewichtsverlies en uitputting en een stabielere loopsnelheid en gripkracht.  

Bianca Andreescu, de 19-jarige winnares van de US Open 2019, is tenslotte een mooi voorbeeld van het belang van een positieve mindset voor een topsporter: Wat de beste van de rest onderscheidt is de mindset. 

Meer weten over het belang van mindset op je gezondheid en levensverwachting? Kom dan naar Pascale’s workshop Gedachtenkracht Basis op zaterdag 14 september a.s. in Maastricht. Voor aanmelding, zie a.u.b. de workshops-pagina op Pascale’s website.

 

Wetenschappelijke onderbouwing gedachtenkracht

Veel mensen die voor het eerst kennismaken met de term ‘gedachtenkracht’ kunnen zich niet zo goed voorstellen wat hiermee wordt bedoeld. Misschien vinden ze het een vaag begrip, of zelfs zweverig. Het idee dat je geestkracht in staat zou zijn om je gezondheid te bevorderen maar ook te beschadigen staat op deze manier ver van hen af.

Geestkracht als leefstijlinterventie

Dat is heel jammer want bewust gebruikmaken van de kracht van de menselijke geest is een van de belangrijkste leefstijlaanpassingen die je voor je gezondheid en welzijn kunt doen. Het is zowel een tool om aan preventie te doen als een instrument dat je gezondheid aantoonbaar kan bevorderen als je ziek bent.

Wetenschappelijke onderbouwing

Daar komt nog bij dat het juist allerminst een zweverig onderwerp is. Pascale baseert haar thema van gedachtenkracht namelijk juist op de nieuwste wetenschappelijke inzichten, zodat de gepresenteerde materie in haar blogs, workshops en lezingen een solide kennisfundament heeft. Niet voor niets bestudeert ze de invloed die onze gedachten en gevoelens hebben op onze gezondheid, levensverwachting en levensloop al jarenlang zeer intensief. Daarnaast is ze zelf ook ervaringsdeskundige op dit vlak.

Review workshop Gedachtenkracht Basis

Deze review van een jurist is een mooi voorbeeld van het belang van wetenschappelijke onderbouwing:

Met de tools die jij geeft, geef ik richting aan mijn welzijn. Iedere dag weer opnieuw! Wat zo bijzonder is aan jouw aanpak is dat jij, mede door jouw wetenschappelijke achtergrond, de wet van de aantrekkingskracht en invloed van gedachtenkracht onderbouwt door wetenschappelijke studies. Dat maakt het voor mij, met eveneens een wetenschappelijke achtergrond, zo helder en interessant.’ – C.T.

Slim gebruikmaken van een eigenaardigheid van ons brein

Gedachtenkracht is niets meer of minder dan het op slimme wijze gebruikmaken van een eigenaardigheid van de menselijke hersenen. Want je brein is nauwelijks in staat om verschil te zien tussen iets dat echt gebeurt en een situatie die je je levendig met al je zintuigen voorstelt in je geest. Zo’n krachtig mentaal plaatje is dankzij je verbeeldingskracht – een unieke menselijke capaciteit – voor je hersenen ‘levensecht’. Uit onderzoek blijkt dat als je op de juiste wijze een bepaalde gezondheidstoestand visualiseert, de hersenen in actie kunnen komen en allerlei helende stoffen kunnen gaan produceren. Zo zet je dus als het ware je zelfhelende vermogen van het lichaam aan.

Eigen regie

Het mooie is dat iedereen op eenvoudige wijze kan leren hoe je gedachtenkracht bewust toepast zodat je zelf (weer) de eigen regie over je gezondheid en je leven kunt nemen. 

 

 

Positieve mindset beschermt tegen (hart)ziekte

Uit verschillende wetenschappelijke onderzoeken komt telkens als rode draad naar voren dat een positieve mindset een uitstekende beschermingsfactor is tegen ziekte. Zo werden gezonde vrijwilligers via neusdruppels blootgesteld aan verschillende virussen. Degenen die meer positieve emoties (zoals bijvoorbeeld geluk, vreugde en optimisme) aangaven kregen vervolgens veel lagere aantallen infecties van de bovenste luchtwegen dan degenen met meer negatieve emoties.

Maar een positieve mindset blijkt ook de beste bescherming tegen hartziekte (o.a. Harvard University en John Hopkins University). Een hoge mate van emotionele vitaliteit (een gevoel van positieve energie, een capaciteit om emoties en gedrag te reguleren en een gevoel van betrokkenheid op het leven) verminderde de kans om coronaire hartziekten te ontwikkelen met 19% ten opzichte van degenen die minder emotionele vitaliteit hadden.

Andersom werkt het helaas ook. In een 25-jarige studie over negatieve gevoelens als vijandigheid (zich uitend in cynisme, gebrek van vertrouwen in anderen, agressie en vernedering) zag men dat mensen die het meest vijandig waren vijfmaal zo veel coronaire hartziekten hadden dan degenen die minder vijandig waren, meer vertrouwen hadden in anderen alsmede meer aanvaardend en zachtaardig waren. Vijandigheid, haatdragendheid en verbitterdheid leiden letterlijk tot verharding van de aderen.

Een 30-jarige studie gepubliceerd in Journal of the American Medical Association (2003) stelt zelfs dat vijandigheid een van de meest betrouwbare indicatoren is voor het risico op coronaire hartziekten.

En wat te denken van een onderzoek onder 10.000 getrouwde mannen? Zij die een liefdevolle vrouw hadden, liepen een kleinere kans op angina pectoris – een drukkend, zwaar gevoel en/of pijn midden op de borst doordat de hartspier niet voldoende zuurstofrijk bloed toegevoerd krijgt – dan mannen die niet zo’n echtgenote hadden. Die kleinere kans op hartproblematiek hadden de geliefde echtgenoten zelfs nog als ze hoog scoorden op risicofactoren als roken of overgewicht.

De uitdrukking ‘Liefde overwint alles’ lijkt dus allerminst overdreven!

Kortom, je mindset heeft een belangrijke impact op je gezondheid en kan zowel beschermend als destructief daarvoor zijn.

Meer weten over deze materie? Kom dan naar de workshop Gedachtenkracht Basis op 14 september a.s. (zie de workshops pagina op de website www.pascalebruinen.com).

 

 

 

 

 

 

Wist jij dat …?

…optimisten langer leven dan pessimisten? Dat is de conclusie van een 30-jarige studie met 447 deelnemers door de befaamde Mayo Clinic in de VS.

Volgens de Van Dale is optimisme ‘een levenshouding waarbij men alles van de positieve kant beschouwt en rekent op een gunstige afloop’.

Optimisten hebben:

  • 50% minder risico op een vroege dood dan pessimisten;
  • minder fysieke en emotionele gezondheidsproblemen;
  • minder pijn;
  • meer energie; 
  • meer veerkracht in stressvolle situaties en
  • minder risico op het ontwikkelen van psychische klachten.

Ook zijn optimisten doorgaans tevredener, gelukkiger en kalmer dan pessimisten.

Een Nederlandse studie uit 2004 met 999 Nederlandse mannen en vrouwen tussen de 65 en 85 jaar gepubliceerd in Archives of General Psychiatry concludeerde hetzelfde: ‘Er is een beschermende relatie tussen optimisme en mortaliteit (algemene stervenskans) op oudere leeftijd.’ Deelnemers kregen stellingen voorgelegd als ‘Ik lach vaak’, ‘Het leven is vol beloftes’ en ‘Ik heb nog vele doelen om te bereiken’. Degenen die het eens waren met deze stellingen hadden 45% minder risico op een vroege dood en maar liefst 77% minder kans om te sterven aan hartziekten dan degenen die een hoge mate van pessimisme lieten zien.

De University of Kuopio Finland deed in 2000 een onderzoek onder 22.461 mensen. Deze studie, gepubliceerd in het American Journal of Epidemiology, concludeert eveneens dat degenen die het meest tevreden zijn, langer leven.  De mannen (maar niet de vrouwen!) die het minst tevreden waren met hun leven hadden een drie keer zo grote kans om aan ziekte te overlijden dan mannen die wel tevreden waren.

En zo zijn er talloze andere studies die dit verband tussen optimisme en een verlaagd stervensrisico keer op keer aantonen. Gemiddeld genomen leven optimisten zeven jaar langer dan pessimisten.

Alle reden dus om eens kritisch naar jezelf te kijken en je af te vragen of voor jou het glas doorgaans halfvol of juist halfleeg is.

Optimisme kun je leren!

Mocht jij behoren tot de laatste categorie: geen nood! Uit onderzoek is namelijk ook gebleken dat je een optimistische levenshouding kunt aanleren.

Volgens het Handboek Positieve Psychologie kan dat enerzijds door je pessimistische denkbeelden uit te dagen en te vervangen door meer optimistische gedachten. Daarbij leer je om tegenslagen aan specifieke, tijdelijke en externe (dus buiten jezelf gelegen) factoren te wijten en successen aan globale, stabiele en interne (in jouzelf gelegen) factoren.

Anderzijds lukt dit door een schrijfoefening waarbij men opschrijft hoe een toekomstig leven uitziet waar alles op de best mogelijke manier uitpakt. Deze schrijfoefening wordt gecombineerd met het doen van een positieve toekomstvisualisatie. Optimisme blijkt namelijk sterk verbonden te zijn met het kunnen vormen van levendige mentale positieve toekomstbeelden. Die kunnen er toe leiden ‘dat ze als echt worden ervaren’ en beïnvloeden zo de motivatie van mensen ‘voor het handelen in het hier en nu’.

Vind je dit interessante materie, dan is Pascale’s workshop Gedachtenkracht Basis van 14 september a.s. misschien iets voor jou. Daarbij wordt de innige link tussen geest en lichaam ontrafeld en een aantal oefeningen geleerd om negatieve gedachten om te buigen naar positieve gedachten. Meer informatie? Kijk dan bij zaterdag 14 september 2019 op de kalender van deze website!

 

 

Vijf tips om je immuunsysteem een boost te geven

Wist je dat je immuunsysteem heel erg wordt beïnvloed door je mindset? Al je cellen, dus ook die van je afweersysteem, vangen 24 uur per dag, zeven dagen per week alles op wat jij denkt, zegt en gelooft. Wetenschappelijk is aangetoond dat positieve gedachten en positieve emoties zoals vriendelijkheid, dankbaarheid, liefde, compassie en vreugde het immuunsysteem versterken.

Vijf tips om je immuunsysteem te versterken:

  1. Denk bewust (terug) aan liefdevolle, mooie of leuke momenten. Aangetoond is dat twee minuten denken aan iets moois en liefdevols leidt tot een toename van afweerstoffen in je speeksel. Dit leidt bijvoorbeeld tot snellere wondgenezing.
  2. Doe positieve affirmaties! Focus je bij een opkomende verkoudheid e.d. niet op de te verwachten ziekte en bijbehorende symptomen maar ga in plaats daarvan meteen aan de slag met positieve affirmaties (krachtige, positieve uitspraken die je denkt of – liever nog – hardop zegt) zoals ‘Mijn luchtwegen zijn schoon. Mijn lichaam heeft een normale temperatuur. Ik voel me goed. Daar ben ik blij en dankbaar voor.’ De bedoeling is om deze uitspraken net zo lang te herhalen totdat je hersenen deze uitspraken als waar accepteren. Door de kracht van herhaling gaan je hersenen namelijk zorgen voor de aanmaak van allerlei stoffen die je beter maken.
  3. Visualiseer! Zie in je geest – met gesloten ogen – voor je hoe jouw afweercellen de slechteriken uitschakelen. Wetenschappelijk is aangetoond dat zo’n visualisatie leiden tot versterking van je immuunsysteem.
  4. Ontspan! Stress is de grootste vijand van je immuunsysteem. Besteed dus dagelijks bewust tijd aan ontstressen. Dat kan  door je onder te dompelen in de natuur of mooie muziek te luisteren. Maar meditatie is veruit het beste middel om je afweersysteem op een natuurlijke wijze een boost te geven.
  5. Lach! Aangetoond is dat lachen leidt tot een vermindering van stresshormonen, een toename van het aantal natuurlijke afweercellen en endorfines (feel good hormonen) en een vermindering van pijn. Kijk dus gerust grappige youtube filmpjes (lachende baby’s en katten die gekke streken uithalen zijn vaak hilarisch) en favoriete comedyseries of volg lachyoga-lessen. Het beste is als je zoveel gelachen hebt dat je weer weet waar je buikspieren zitten :-).

Als je dit interessant vindt, is mijn workshop Gedachtenkracht Basis van zaterdag 14 september a.s. misschien wel iets voor jou! In deze workshop neem ik je mee op een reis door de innige mind-body connectie en leer je hoe jouw gedachten je gezondheid en levensverwachting beïnvloeden.

Interesse? Meld je dan aan door bij dit event in de agenda van deze website het aantal tickets dat je wilt kopen in te vullen alsmede je gegevens. Vervolgens kun je via de Bevestig RSVP-knop je deelname bevestigen en zul je z.s.m. een mail ontvangen met de factuur. Na ontvangst van je betaling is je deelname definitief. Klik voor aanmelding a.u.b. op deze link: https://pascalebruinen.com/event/workshop-gedachtenkracht-basis-2/

Let op: het aantal plaatsen is beperkt, dus wees er snel bij!

Interview met holistisch kinderarts Judith M. Kocken (deel 3 van 3)

Dr. Judith M. Kocken werkt al 25 jaar als regulier kinderarts maag-, darm- en leverziekten en wetenschappelijk onderzoeker. Daarnaast werkt ze als natuurgeneeskundig arts en is ze auteur van het boek ‘Kinderbuik’. Vanuit haar eigen praktijk Kinderbuik & Co (www.kinderbuikenco.nl) behandelt ze kinderen, jongeren en volwassenen met langdurige lichamelijke of psychosociale klachten waarbij lichaam, denkgeest, emoties, gezin en ziel aandacht krijgen, zodat het zelfhelende vermogen van de mens wordt geactiveerd. Dit derde en tevens laatste deel van het interview gaat onder andere over de positieve effecten van yoga, meditatie en visualisatie op darmproblematiek en buikpijn, hoeveel geld gespaard kan worden door een holistische behandeling (antwoord: héél erg veel!) en het grote belang van een liefdevolle relatie met jezelf.

‘Bij de behandeling van 100.000 kinderen met chronische buikpijn levert een holistische behandeling 330 miljoen euro op aan kostenbesparing.’

Er wordt steeds meer geschreven en gepraat over het leaky gut syndrome waarbij een verhoogde doorlaatbaarheid van de darmwand allerlei schadelijke gevolgen zou hebben. Volgens reguliere artsen bestaat dit fenomeen echter niet. Hoe sta jij hierin?

Alleen bij de zogeheten microvillus inclusie ziekte, een heel zeldzame erfelijke darmziekte, heb je officieel een lekkende darm, dat is ook fysiek aantoonbaar. Dan is de afstand tussen de microvilli (vlokkige aanhangsels of microscopische uitstulpingen die zich op de wand van de dunne darmvlok bevinden en van waaruit het met voedingsstoffen verrijkte bloed naar de lever wordt vervoerd; deze uitstulpingen zijn alleen met een hele sterke elektronenmicroscoop te zien, redactie) te groot waardoor er stoffen uit de dunne darm lekken. In alle andere gevallen is dit formeel niet zo. De nuance die ik daarbij wel wil maken is dat ik wel degelijk geloof en ook in de praktijk zie dat er een overbelasting van het immuunsysteem van je darm kan ontstaan waardoor je darm minder goed functioneert. Bij onderzoek zie je dan dat de darmvilli gewoon naast elkaar liggen waardoor er anatomisch niets lekt. Maar leaky gut kan een functioneel probleem zijn omdat je bijvoorbeeld op bepaalde voedingsmiddelen niet goed reageert waardoor de darm overgevoelige reacties kan vertonen. Dit kan zich dan uiten in een functionele beperking.

Je hebt onder meer wetenschappelijk onderzoek gedaan naar het effect van yoga en meditatie op darmproblematiek en functionele buikpijn. Welke bevindingen zou je met ons willen delen?  

Een van de conclusies was dat wanneer je yoga en meditatie toepast, er minder fysieke klachten zijn en je zelf meer de regie krijgt. Uit die onderzoeken kwam ook naar voren dat er dankzij yoga en meditatie significant minder schoolverzuim is en dat de kwaliteit van leven en het welzijn erdoor verbetert.

Jij geeft aan dat je kinderen wilt behandelen vanuit een bredere holistische benadering omdat het positieve effecten heeft op zowel langdurige lichamelijke klachten als op welzijn. Wat zijn die effecten dan ten opzichte van reguliere behandeling?

Door zo’n holistische benadering voelen kinderen zich niet meer afhankelijk van de dokter want het kind of de jongere speelt de hoofdrol in de behandeling. Ook is de behandelingsduur doorgaans vrij kort omdat de fysieke klachten vrij snel over gaan. Kinderen voelen zich tevens gehoord en leren bovendien hoe ze hun talenten ten volle kunnen benutten. Daar worden ze blij en energiek van. Daardoor zijn ze ook in staat om weer terug naar school of werk te gaan.

Zie jij dat meer collega-specialisten een holistische benadering van geneeskunde toepassen of ondersteunen?

Ja, zeker bij jonge artsen die open staan voor een bredere kijk op gezondheid. Er zijn ook veel collega’s die aan mij doorverwijzen. En ik hoor geregeld van collega’s dat ze mijn werkwijze mooi en complementair vinden of dat ze deze werkwijze zelf willen leren. Ik lever graag een bijdrage aan onderwijs over holistische gezondheidszorg.

Pas je ook weleens visualisaties en medische hypnose toe bij buikklachten van je cliënten?

Zeker. Het gebruik maken van je voorstellingsvermogen en fantasie in de vorm van visualisaties is een mooie methode om resultaten op dit vlak te boeken. Ik werk met darmproblemen en die hebben een direct effect op het immuunsysteem. Wanneer er visualisaties worden gedaan heeft dit een positief effect op fysieke klachten. Daar gaat het uiteindelijk om. Maar meditatie, contact maken met wie je werkelijk bent, heeft nog meer impact dan visualisaties.

Pas je ook zelf visualisatie en meditatie toe?

Ja, zoals ik werk leef ik. De manier waarop ik met anderen omga, is ook de wijze waarop ik met mezelf omga. Dus vanuit zachtheid, begrip en compassie. Door visualisatie creëer je je eigen bestemming en met meditatie heb je invloed op de weg daarnaar toe. Ik geloof in walk your talk, anders ben je niet geloofwaardig.

Jouw intake duurt een heel uur in plaats van 15 minuten, zoals gebruikelijk voor een consult in het ziekenhuis. Is jouw werkwijze dan niet veel duurder?

Nee, want ik krijg precies hetzelfde betaald als bij een intake in het ziekenhuis maar ik kies er zelf voor om daar drie kwartier langer gratis voor te werken. De vergoedingen voor medische behandelingen (dbc’s) staan landelijk vast.

Zijn de kosten bij een holistische behandeling dan uiteindelijk lager?

Ja, ik heb dat uitgerekend. Bij de behandeling van 100.000 kinderen met chronische buikpijn levert een holistische behandeling 330 miljoen euro op aan kostenbesparing. Een eventuele vermindering van de noodzakelijke medicatie is hierbij nog niet meegeteld, noch klinische opnames. Dat komt omdat zowel de diagnostiek als de behandeling korter is en ik enkel poliklinische behandelingen doe in plaats van de erg dure klinische opnames.

Tenslotte: wat is jouw advies aan iedereen die graag zo gezond mogelijk blijft?

Wanneer je goed oplet wat je energie geeft en wat je energie kost, kun je daar je beslissingen op afstemmen. Gezond eten, voldoende bewegen en je emoties kunnen hanteren betekent dat je op een vriendelijke manier met jezelf omgaat. Er zijn zoveel emotionele problemen zoals somberheid, oververmoeidheid, angstklachten, eenzaamheid en verslavingen, dat zijn duidelijke signalen. Wanneer er problemen met emoties zijn, wens ik je dat een expert de oorzaak behandelt zodat je leert wat je beter past in plaats van je emoties te onderdrukken. Ieder mens gun ik dat ze de beste vriend van zichzelf zijn en een liefdevolle relatie met zichzelf hebben. Dan is het ook gemakkelijker om je te verhouden tot de wereld waarin we leven en gezonde relaties met anderen aangaan. Zo hoef je je ook niet meer te verschuilen achter allerlei maskers of rollen maar kun je gewoon zijn wie je bent. Dat komt je gezondheid, zowel geestelijk als lichamelijk, ten goede. Je gezond voelen begint in jezelf.

Voor meer info: www.kinderbuikenco.nl

Foto: Gijs Versteegh

Interview met holistisch kinderarts Judith M. Kocken (deel 2 van 3)

Dr. Judith M. Kocken werkt al 25 jaar als regulier kinderarts maag-, darm- en leverziekten en wetenschappelijk onderzoeker. Daarnaast werkt ze als natuurgeneeskundig arts en is ze auteur van het boek ‘Kinderbuik’. Vanuit haar eigen praktijk Kinderbuik & Co (www.kinderbuikenco.nl) behandelt ze kinderen, jongeren en volwassenen met langdurige lichamelijke of psychosociale klachten waarbij lichaam, denkgeest, emoties, gezin en ziel aandacht krijgen, zodat het zelfhelende vermogen van de mens wordt geactiveerd. Dit keer gaat het gesprek over zelfheling die automatisch ontstaat als er eenheid is tussen ziel en lichaam, de lessen die het leven ons wil leren en hoe je negatieve denkpatronen kunt herprogrammeren.

‘Het denken en emoties spelen eigenlijk altijd een rol bij het ontstaan van lichamelijke ziektebeelden’

In een interview met Arts en Leefstijl van juni 2019 zeg je dit: ‘Elk mens heeft een verhaal en wanneer je daar als arts werkelijk aandacht voor hebt, dat verhaal erkent zonder het te willen oplossen, activeert het zelfhelende vermogen. De mens is geen verzameling organen waar iets mis mee kan zijn, je bent zoveel meer. Het denken, emoties en je relaties zijn ook van groot belang.’ Wat is er volgens jou voor nodig om het zelfhelende vermogen van het lichaam aan te zetten?  

Dat is erkenning voor dat wat er is, inclusie in plaats van exclusie. Alles wat er is in het leven wil een plek. Geluk en gezondheid, ziekte, verdriet en blijdschap, verlies; alles bij elkaar. Wij hebben bedacht dat we het ene wel willen en het andere niet. Maar dat kan niet. Als je uit verzet of uit weerstand niet naar iets kunt kijken wat er wel is, blijft het vechten. Zelfheling is de samenwerking van de ziel met het lichaam. Deze wordt automatisch geactiveerd als er eenheid is. Pijn, verdriet; het mag er allemaal zijn.

Hoe vaak zie jij dat het denken en de emoties een rol spelen bij het ontstaan van lichamelijke ziektebeelden?

Eigenlijk altijd. We hebben heel veel beperkende overtuigingen en wat je denkt heeft een grote invloed op je lichaam. Wanneer je steeds tegen jezelf zegt: ‘Niemand houdt van mij’ gaat je hart uiteindelijk op slot zitten met alle gevolgen van dien.

Dus bij zelfheling is het volgens jou de uitdaging dat je enerzijds moet accepteren dat je bijvoorbeeld bepaalde lichamelijke beperkingen hebt maar dat je anderzijds niet daarin mag blijven hangen?

Erkennen betekent niet erin gaan zwemmen of je beperkingen worden. Je hebt een beperking maar je bent niet je beperking. Het probleem is dat we ons identificeren met onze ziekte en daardoor worden we een patiënt die ziek is en niets meer kan, een slachtoffer. Maar dat is niet waar. Je kunt je altijd afvragen: hoe kan ik ermee omgaan, wat kan ik zelf doen of verbeteren en wat is er mogelijk? Je kunt als het ware als een toeschouwer kijken naar je eigen situatie en je dan afvragen: wat is het patroon? Heel veel dingen gebeuren jaar in, jaar uit. We hebben namelijk maar een aantal lessen te leren in dit leven en we zijn vrij hardnekkig in het niet kunnen of willen zien daarvan. Als er iets naars gebeurt zetten we er meestal meteen een overleefmechanisme voor. Daarmee kun je weliswaar verder, maar wat je dan in essentie doet is een stuk van jezelf blokkeren. Er ontstaat een signaal naar je afweersysteem in de darmen waardoor er een vecht-, vlucht- of bevriesreactie plaatsvindt. Als deze situatie langere tijd voortduurt, ontstaat er een overbelasting van het immuunsysteem en komen de fysieke klachten uiteindelijk vanzelf. Vandaar dat ik zoveel aandacht geef aan het denken en de emoties. Je kunt daarin alleen verandering aanbrengen als je contact maakt met je eigen binnenwereld en dat doe je door rust te nemen en meditatie, mindfulness, yoga en zelfcompassie te beoefenen Dat is de enige manier om te helen want anders blijf je in je eigen negatieve patroon gevangen.

Op je website staat dat je naast medische, reguliere behandeling ook advies en begeleiding geeft  op het gebied van voeding, ademhaling, stressvermindering, slapen, bewegen, rusten, herprogrammeren van je denkpatronen en overtuigingen en transformatie van (onderdrukte) emoties. Hoe pak je dit herprogrammeren van denkpatronen en overtuigingen aan?

Dat doe ik door mensen te leren om bij of na een meditatie in plaats van ‘Ik kan het niet’, tegen je denkgeest te zeggen ‘Ik kan het wel’ of ‘Ik kan alles’. Tijdens een meditatie maak je contact met wie je werkelijk bent en dat is ook de plek waar transformatie kan plaatsvinden. In het begin gelooft je denkgeest dit nog niet maar als je dit vroeg in de ochtend doet, kun je jezelf herprogrammeren. Dat komt omdat je denkgeest dan openstaat voor verandering dankzij het feit dat je limbische systeem (dat deel van de hersenen dat betrokken is bij emotie, motivatie, genot en het emotioneel geheugen, redactie) dan heel actief is. Wanneer je positief over jezelf denkt en van jezelf houdt, kan vervolgens iemand anders van je houden. Als je daarentegen in je beperkende overtuigingen blijft hangen trek je alleen maar mensen aan die je daarin zullen bevestigen. En daardoor denk je ‘Zie je nou wel, ik kan het niet!’ en is de vicieuze cirkel compleet.

Volgende week het derde en laatste deel van deze reeks!

Foto: Gijs Versteegh

Interview met holistisch kinderarts Judith M. Kocken (deel 1 van 3)

Dr. Judith M. Kocken werkt al 25 jaar als regulier kinderarts maag-, darm- en leverziekten en wetenschappelijk onderzoeker. Daarnaast werkt ze als natuurgeneeskundig arts en is ze auteur van het boek ‘Kinderbuik’. Vanuit haar eigen praktijk Kinderbuik & Co (www.kinderbuikenco.nl) behandelt ze kinderen, jongeren en volwassenen met langdurige lichamelijke of psychosociale klachten waarbij lichaam, denkgeest, emoties, gezin en ziel aandacht krijgen zodat het zelfhelende vermogen van de mens wordt geactiveerd. Een gesprek over een holistische benadering van geneeskunde, het belang van jezelf mogen zijn en hoe je de regie kunt (her)nemen over je eigen gezondheid en geluk.

‘Ik ervaar iedere dag opnieuw dat symptomen bestrijden niet voldoende is om te genezen’

Op je website heb je het over ‘Regie krijgen over je eigen gezondheid’. Hoe belangrijk is dat voor je en waarom?

Dat is voor mij de les van het leven. We leven in een maatschappij waarin het lijkt alsof we afhankelijk zijn van andere mensen, situaties of omstandigheden, maar dat is niet blijvend. Je kunt nog zoveel spullen hebben of nog zo’n goede baan, wanneer er een leegte is van binnen kan die nooit met iets van buitenaf worden opgevuld. Geluk is niet te koop. Als je erkent dat er leegte, verdriet of pijn is en daarvoor de verantwoordelijkheid neemt door je af te vragen wie je bent en wat je kunt doen – als je dat wat er is ziet als een boodschap –  dan ben je in staat zelf aan het stuur van je eigen leven en gezondheid te gaan staan. Waar je nu bent is het gevolg van waar je eerder was. Het nu mag je onder ogen komen, zodat je zelf de regie neemt om de toekomst in positieve zin te kunnen veranderen. Meestal hoef je hier weinig voor te doen of te veranderen maar alleen je aandacht te richten op je eigen binnenwereld.

Hoe help jij mensen daarbij?

Door mensen ervan bewust te maken dat ze uit balans zijn geraakt. Dat komt omdat geen enkel mens perfect is, dat is normaal. Maar dat ontkennen of negeren we. Als er dan klachten ontstaan gaan we naar de dokter voor de oplossing van dat fysieke of mentale probleem maar in plaats daarvan krijgen we slechts een tijdelijke onderdrukking. Bij acute problemen heb je een ziekenhuis nodig. Chronische problemen, die er tegenwoordig het meeste zijn, vragen een heel andere benadering, of dat nou buikpijn, moeheid of somberheid is. Als je zegt: ‘Waar ik nu ben doet wel pijn, maar dat mag er zijn’, kun je op een positieve manier over jezelf gaan denken. Zo ga je dingen op een andere manier doen en gaat je lichaam zich aanpassen. Je lichaam wil het liefste met je samenwerken.  Zoveel mensen hebben een zelfkritisch stuk dat weinig constructief is. Waarom vergelijken we ons steeds met anderen? Wat iemand anders doet is in wezen niet belangrijk. Mensen van dit hele plaatje bewust maken, is wat ik doe.

Dat is een heel andere benadering dan die van veel collega-artsen. Waarom is voor jou het geven van een reguliere behandeling met medicatie niet genoeg in dit opzicht?

Omdat ik iedere dag opnieuw ervaar dat alleen symptomen bestrijden niet voldoende is om te genezen. Ik hou van het leven en van mensen en ik ben trouw aan mezelf door te streven naar het hoogst haalbare. Ik ben altijd op zoek naar het antwoord op de vraag of iets nog mooier kan en kleur graag buiten de lijntjes. In wezen ben ik zelf de drijfveer van wat ik doe. Ik heb vanaf het eerste moment dat ik ging studeren nooit geloofd dat dit het enige is

Dus jij miste meteen iets in de geneeskunde-opleiding?

Ik ben blijkbaar een intuïtief iemand want als ik tijdens een college aan mijn professoren vroeg ‘Waar zit je intuïtie? Hoe kun je daar contact mee maken?’, dan keken ze me aan of ik gek was geworden. Ik zei dan: ‘Je kunt je toch niet alleen maar focussen op dat stukje fysieke mens waar het probleem zichtbaar is? Het probleem is toch veel groter dan die hoofdpijn, achter ieder mens zit toch een verhaal en alles heeft een oorzaak die niet per se fysiek aantoonbaar is? Daar zit de oplossing dan toch ook?’ Ik geloof oprecht dat ik zo’n andersdenkende ben in het gezondheidssysteem omdat ik vanuit mijn rol als reguliere kinderarts van binnenuit een positieve verandering kan bewerkstelligen. Zo kan ik laten zien dat deze holistische behandeling werkt. Ik ben trouw aan mezelf en bereid om met volledige aandacht te luisteren naar een ander; zo kijk ik of het mooiste dat in de mens aanwezig is naar boven kan komen.

In een interview met Arts en Leefstijl van juni 2019 zeg je het volgende: ‘Het oude paradigma van de arts die een medicijn voorschrijft werkt niet meer. We mogen breder kijken en samenwerken met onze cliënten.’ Waarom werkt dit paradigma niet meer?

Vroeger waren er met name acute klachten die een acute oplossing nodig hadden. De problemen zijn nu voornamelijk chronisch. Die kunnen niet met een quick fix worden opgelost. Bovendien was destijds de hoogleraar de baas, die bepaalde wat er gebeurde. Dat is tegenwoordig ook wel anders.

Is het jouw bewuste keuze om over ‘cliënten’ in plaats van ‘patiënten’ te spreken?

Ik geloof in een gelijkwaardige samenwerking en het woord ‘patiënt’ wordt vaak gebruikt in een slachtofferrol, dan moet de patiënt maar doen wat de dokter zegt. Ik werk gewoon heel plezierig samen met mensen die klachten hebben. Deze mensen zijn ook niet afhankelijk van mij of ondergeschikt aan mij. Dat ik dit werk toevallig 25 jaar doe is mooi meegenomen maar ik weet het niet per se beter. De meeste antwoorden zijn in jezelf aanwezig.

Lees volgende week deel 2!

 

Foto: Gijs Versteegh

Interview met sportpsychologen Afke van de Wouw en Yara van Gendt over de biologische effecten van visualisaties in de sport en bij revalidatie (2)

Wat hebben Wayne Rooney, Epke Zonderland, Mark Tuitert, Dries Mertens, Pieter van den Hoogeband, Robert Lewandowski, Louis van Gaal, Erben Wennemars en Novak Djokovic met elkaar gemeen, behalve dat ze allemaal werkzaam zijn (geweest) in de topsport?

Ze gebruiken allemaal visualisatie als instrument om hun sportprestaties nog verder te verbeteren. Sportpsychologen en performance coaches Afke van de Wouw en Yara van Gendt van WOUW Performance Coaching gevestigd in het innovatiecentrum van de KNVB Campus in Zeist weten daar alles van. Een interview over de praktische toepassing én verrassende resultaten van visualisatie – het (re)creëren van een gewenste ervaring in gedachten waarbij zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van alle zintuigen – binnen de sport en de gezondheidszorg.

Afke van de Wouw (45), van origine fysiotherapeut, studeerde Bewegingswetenschappen met als hoofdrichting Sportpsychologie. Met haar bedrijf WOUW Performance Coaching werkt ze voor sportorganisaties zoals NOC*NSF, sportbonden en NLcoach. Ook geeft ze lezingen en cursussen voor sporters, trainers, coaches en (para)medici en begeleidt ze sporters, teams en coaches met name in het voetbal.

Yara van Gendt (27) heeft een master sport- en prestatiepsychologie afgerond aan de Universiteit van Amsterdam. Daarvoor heeft ze sociale-, arbeids & organisatiepsychologie gestudeerd aan de Universiteit van Utrecht. In 2018 heeft ze de Postacademische Opleiding tot Praktijk Sportpsycholoog aan de VU afgerond wat haar de titel SPORTPSYCHOLOOG VSPN® geeft. Yara is gefascineerd door het gegeven dat succes en falen verklaard én beïnvloed kunnen worden door je brein.

De proeftuin Revalidatie in Beeld (RIB) van Behandel Centrum Brabant (een organisatie die geriatrische revalidatiezorg verleent en een samenwerking is van Volckaert, De Riethorst Stromenland en Schakelring) onderzocht of implementatie van geleide-  en motor visualisatieoefeningen binnen de Schakelring kan bijdragen aan het herstel van cliënten die een nieuwe heup en een nieuwe knie hebben gekregen. WOUW Performance Coaching maakte deel uit van deze pilot waarbij het programma bestond uit ontspanningsoefeningen (inbeelden van favoriete plek), motorische verbeeldingsoefeningen (bijvoorbeeld het in de verbeelding oproepen van een normaal looppatroon) en oefeningen gericht op het verminderen van pijn. Daartoe werd een groep van 40 cliënten die deze visualisaties deden vergeleken met een even grote groep die deze niet hadden gedaan (controlegroep). Uit het onderzoek is gebleken dat de patiënten met een knieprothese die wel hadden gevisualiseerd een tweetal testen voor wat betreft hun mobiliteit (de Timed Up& Go test: opstaan van een stoel, een stukje lopen en terugkeren naar de stoel en een 10 meter looptest) na verloop van tijd significant sneller konden uitvoeren dan de controlegroep. De groep heuppatiënten die had gevisualiseerd kon de beide testen eveneens sneller uitvoeren dan de controlegroep, zij het dat hier net niet een significant verschil werd gemeten. Ook bleek de ervaren pijn in de beide groepen die hadden gevisualiseerd significant minder dan in de controlegroep.

Naar aanleiding van de uitkomsten van dit onderzoek is het de ambitie van Behandel Centrum Brabant om het geleide visualisatie en motor imagery programma uit te breiden naar dezelfde doelgroep bij de twee andere aangesloten zorgorganisaties en te verkennen of er ook verbreding mogelijk is naar andere doelgroepen.

Alle reden dus om het gesprek aan te gaan met Afke en Yara! Vandaag het tweede en laatste deel van mijn interview.

Op welke manieren is visualisatie inzetbaar?

Yara: Visualisatie kun je op drie manieren inzetten. Bij de geleide visualisatie wordt een ontspannend beeld opgeroepen, bijvoorbeeld van een favoriete plek of van je laatste vakantie. Door de ontspanning komt het lichaam tot rust en dat leidt tot sneller herstel, betere slaap en vermindering van pijn. Motorische visualisaties zijn gericht op de bewegingen die je met fysiotherapie doet in het kader van revalidatie. Je visualiseert dan bijvoorbeeld hoe je normaal moet lopen. Gebleken is dat de fysiotherapiesessies dan effectiever zijn, mensen hebben minder angst voor de fysiotherapie en hebben minder medische zorg nodig. En tenslotte zijn er helende visualisaties die onder andere leiden tot snellere wondgenezing.

Afke: Wondgenezing gaat beter door ontspanning, zo blijkt uit onderzoek. Mensen die pijn hebben willen daarvan af, door het innemen van medicatie maar ook door het aannemen van een zogenoemde antalgische houding (houding waarin de pijn het minst gevoeld wordt, redactie). Fysiek nemen ze zo afstand van de pijn en dat werkt averechts. Door de visualisatieoefening breng je je aandacht er juist naar toe. Waar zit die pijn precies, hoe diep? Wat voor pijn is het, voelt het warm? Door ontspanning worden vaten wijder, daardoor ontstaat er een betere doorbloeding, komen er meer voedingsstoffen en worden afvalstoffen beter afgevoerd. Dat alles bevordert de genezing. Martine Busch van het Van Praag Instituut heeft ook veel (literatuur- en praktijk)onderzoek naar visualisatie gedaan en daaruit blijkt dat visualisatie leidt tot een kortere operatieduur, minder bloedverlies, minder misselijkheid en minder medicatie. Dat zijn allemaal zeer positieve gevolgen voor de gezondheid die bovendien tot veel geldbesparing kunnen leiden.

‘De meeste artsen begrijpen wel dat er meer is dan een pil en een mes.’

 Wat vinden artsen van visualisatie?

Afke: Ik geef les aan sportfysiotherapeuten en orthopeden. Na een congres is er wel eens een orthopeed naar me toe gekomen die zei: ‘Interessant verhaal, we vergeten het wel eens, maar er zit natuurlijk ook een hele persoon achter die knie hè?’ Dat is veelbetekenend. Maar artsen hebben doorgaans ook weinig tijd om te besteden aan een patiënt. Ik denk dat de meeste artsen wel begrijpen dat er meer is dan een pil en een mes. Martine Busch van het Van Praag Instituut geeft visualisatieles aan verpleegkundigen en sportartsen in opleiding dus in die zin zit er wel beweging in.

Hebben jullie zelf ervaring met visualisatie?

Afke: Ik heb zelf twee hartoperaties gehad en voorafgaand daaraan heb ik ontspanningsoefeningen met behulp van visualisatie gedaan. Die hebben mij heel erg geholpen om ontspannen die operaties in te gaan, mezelf over te geven en vertrouwen te hebben.

Yara: Ik gebruik helende visualisaties – healing imagery – omdat ik veel last heb van hoofdpijnen vanuit mijn nek door een ongeluk.  Dan ga ik in gedachtennaar die pijnlijke plek toe en sta ik stil bij wat ik ervaar. Hoe voelt die pijn precies? Waar zit die? In eerste instantie wordt de pijn dan veel heftiger maar daarna wordt deze stukken zachter. Maar ik gebruik het voornamelijk voor het sporten. Ik doe aan hockey en geef strafcorners aan. Dat is een vaste actiebeweging die ik vaak visualiseer waarbij ik verschillende scenario’s doorneem en alvast in gedachten voor me zie wat ik dan doe.

Hoe doe je deze sportvisualisaties precies?

Yara: Meestal doe ik ze de avond van tevoren, als ik in bed lig en de spanning voel voor de dag van de wedstrijd. Ik sluit dan mijn ogen en zoek ontspanning door mijn handen op mijn buik te leggen en een aantal malen diep in en uit te ademen. Vervolgens zie ik het veld en de spelers voor me, ik zie wat voor weer het is, hoe de speler op me afkomt en wat ik dan doe. Ik voel dan al dezelfde gezonde spanning in mijn lijf als die ik op het echte moment zou voelen.  Die ontspannen staat voorafgaand aan de visualisatie en tegelijkertijd de kriebel in mijn buik van gezonde spanning, die readiness,gaan voor mij in een visualisatie op een wonderlijke manier samen.

Wat merk je in je sportprestaties van de toepassing van visualisaties?

Yara: Ik merk vooral de snelle herkenning van bepaalde situaties. Dan denk ik ‘O ja, dat heb ik al bedacht’. Vaak heb ik de neiging om een bepaalde beweging te doen en als ik die vooraf gevisualiseerd heb, ervaar ik dat die mij gemakkelijker afgaat in de wedstrijd.  Zo kom ik in spelmomenten veel sneller tot de juiste beslissing.

Hoe nu verder?

Afke: We kijken of binnen de Schakelring ook een andere doelgroep aangeboord kan worden dan mensen met een nieuwe knie of heup, bijvoorbeeld mensen die een CVA hebben gehad (CVA staat voor Cerebro Vasculair Accident waarbij een deel van de hersenen opeens te weinig of geen zuurstof krijgt hetgeen kan leiden tot een herseninfarct of een hersenbloeding, redactie). Verder zijn we bezig met een orthopeed in Nieuwegein en een fysiotherapiepraktijk in Utrecht voor mensen – vaak topsporters – die gescheurde kruisbanden hebben. Daar willen we de patiënten, liefst al voorafgaand aan de operatie, visualisatieoefeningen laten doen. We willen ook graag fysiotherapeuten opleiden zodat deze de visualisatieoefeningen kunnen opnemen in hun protocollen.

Tot slot: Welk advies op het vlak van visualisatie zouden jullie aan de lezers willen geven?

Afke: Op de website van sportsimagery.nl kun je mp3-bestanden downloaden van allerlei soorten visualisaties. Dat betreft oefeningen die we destijds voor de Nederlandse Olympische ploeg hebben ontwikkeld en die voor iedere sport toepasbaar zijn. Bovendien vind je op deze site praktische visualisatietips als je er zelf mee aan de slag wilt. Zo kun je het beste in een rustige omgeving beginnen, doe de visualisatie het liefst met oordopjes in en vanuit een ontspannen staat. Ook is regelmaat belangrijk. Het liefst doe je visualisaties elke dag of om de dag.

Yara: Kijk ook eens naar het Nikefilmpje van Bayern München voetballer Lewandowski! Daar zitten al heel veel praktische tips in. Als je overweegt om met visualisatie te beginnen zou je je bijvoorbeeld kunnen afvragen wat je grootste valkuil is en wat je wil verbeteren. Vervolgens beeld je je de gewenste situaties in. Dat helpt echt!