Berichten

Beste tips om jeugdig te blijven

Inspirerende voorbeelden van jeugdige ouderen die nog alles uit het leven halen waren nog niet zo lang geleden te zien in het SBS 6-programma ‘De wereld rond met 80-jarigen’. Die krasse knarren draaiden hun hand er niet voor om om lange en verre reizen te maken met een druk schema van bezichtigingen en waarbij een aantal van hen zelfs ging duiken, parachute springen en paardrijden, om maar een paar dwarsstraten te noemen.

En nu is er het programma ‘100 jaar jong’ waarin Gordon op bezoek gaat bij actieve honderdplussers. Ze wonen nog thuis, doen zelf boodschappen, koken hun eigen potje en hebben over het algemeen een druk sociaal leven. Sommigen rijden zelf nog auto. Ze doen allemaal dagelijks iets aan lichamelijke oefeningen en beweging. Een vrouw van 101 slikte zelfs geen enkel medicijn!

De meesten zien er ook aanmerkelijk jonger uit dan hun kalenderleeftijd. Een mevrouw van 105 (!) spant de kroon omdat ze een huid heeft die nagenoeg geen rimpels vertoont. Ze hebben allemaal een goed gevoel voor humor en – op een enkeling na – zijn ze nog steeds verliefd op het leven. En ze gaan allemaal met hun tijd mee, inclusief het gebruik van smartphones en iPads.

Deze jong-ouderen laten op overtuigende wijze zien dat zelfs hoge ouderdom niet per se met gebreken hoeft te komen.

Hoewel het leven ontegenzeglijk bepaalde veranderingen met zich meebrengt als we ouder worden en het leven zeker niet 100% maakbaar is, blijkt uit onderzoek dat hoe we over deze veranderingen denken bepalend is voor ons welbevinden. Een positieve kijk op ouder worden, gezonde zelfzorg en een goed gevoel van eigenwaarde geven ons een maximale kans om te genieten van elke fase in ons leven, zelfs tot op zeer hoge leeftijd.

Deze positieve kijk op ouder worden bereik je het beste door te stoppen met jezelf en dus je hersenen steeds te vertellen hoe oud je bent volgens de kalender. Je hersenen nemen namelijk voor waar aan wat je ze bij herhaling vertelt (ongeacht of dit klopt of niet) en zullen het lichaam vervolgens dienovereenkomstig gaan aansturen. Je cellen luistervinken 24/7 naar alles wat jij tegen jezelf zegt. Als jouw self talk over ouder worden negatief getint is, zullen je cellen deze negatieve boodschappen ontvangen, verwerken en doorgeven aan andere lichaamscellen (feedbackloop). Zodoende ga je op termijn jouw negatieve gedachten letterlijk belichamen. Een negatieve mindset leidt aantoonbaar tot snellere veroudering en een grotere kans op het ontstaan van (chronische) ziekten. Maar je kalenderleeftijd zegt op zichzelf niets. Het gaat immers erom hoe oud je biologisch gezien bent.

Gewapend met deze wetenschap over wat de kracht van herhaling van bepaalde boodschappen met je hersenen én je lichaam kan doen, kun je deze dus veel beter gebruiken door telkens tegen jezelf te zeggen dat je jong en jeugdig bent op elke leeftijd. Of dat je pakweg half zo oud bent als je kalenderleeftijd. Deze positieve boodschap zal vervolgens door al je cellen worden opgevangen en voorkomt zo een identificatie met de negatieve stereotypen over oud(er) worden. Een positieve mindset  vertraagt het verouderingsproces en kan dit soms zelfs deels terugdraaien. Lees daar het boek The Telomere Effect van nobelprijswinnares dr. Elizabeth Blackburn maar eens op na.

Ik zou nog veel meer kunnen schrijven over dit boeiende onderwerp maar ik moet ook alvast wat voorbereidingen gaan treffen voor mijn verjaardagsfeestje van volgende week.

Ik verheug me nu al op mijn verjaardagstaart en het uitblazen van de 28 kaarsjes…

 

 

 

 

 

Meditatie: kwali-tijd voor jezelf (2)

Toen ik jaren geleden ben begonnen met mediteren kwam mijn geest eindelijk tot rust. Ik realiseerde me dat het in mijn altijd drukke wereld een ongekende luxe is om ongestoord te kunnen zitten, om eens stil te zijn, mijn ogen te sluiten voor alle prikkels en even aan niks (proberen!) te denken door te focussen op mijn ademhaling en die vreemde maar al gauw vertrouwd voelende klanken van mantra’s.

Sinds die allereerste keer ben ik verslaafd. Ik maakte niet alleen de 21-daagse meditatiecyclus van Deepak Chopra en Oprah Winfrey af, ik kocht hem ook (behalve spiritueel zijn Oprah en Deepak ook commercieel en wie kan ze dit kwalijk nemen?) en daarna volgden al snel andere. Al na korte tijd viel er verschil te merken. Dagelijkse meditatie leidde bij mij tot meer focus, betere concentratie en een groter vertrouwen in mijn intuïtie. Op moeilijke momenten putte ik er bovendien hoop, kracht en inspiratie uit. Na verloop van tijd nam mijn stressgevoeligheid duidelijk af. Daarnaast groeiden mijn vergevingsgezindheid, compassie en zelfverzekerdheid. Ik voelde me steeds serener. Mijn meditaties intensiveerden ook mijn beginner’s mind oftewel ik bekeek alles om me heen meer en meer door de verwonderde ogen van een kind dat voor het eerst zijn omgeving ziet. Zo leerde ik de schoonheid van de wereld om me heen veel meer te waarderen.

Diverse onderzoeken waaronder die van Harvard University hebben bevonden dat meditatie ook op een biologisch niveau aantoonbaar is. Zo vergeleek Harvard neurowetenschapper Sara Lazar – die de gezondheidsvoordelen van meditatie eerst zelf heeft ervaren alvorens er ook onderzoek naar te gaan doen – mensen die al lange tijd mediteren met een controlegroep. Daarbij ontdekte ze dat mediteren de hersenen daadwerkelijk verandert. Met name hersengebieden die te maken hebben met zintuiglijk waarnemen, emotieregulatie, besluitvorming, geheugen, leren, empathie en stress veranderen in gunstige zin. Maar ze heeft ook aanwijzingen gevonden dat meditatie kan helpen bij depressie, angsten, slapeloosheid en pijn. Ook constateerde ze dat mediteren leidt tot een betere kwaliteit van leven.

Volgens Lazar suggereren de onderzoeksresultaten dat meditatie structurele evidence based veranderingen kunnen produceren in ons brein. Bovendien vond Lazar ook ondersteuning voor de stelling dat meditatie bepaalde verouderingseffecten van de hersenen zou kunnen afremmen. In zekere zin zou je zelfs kunnen zeggen dat meditatie ervoor zorgt dat je jonger wordt. Onderzoek van Nobelprijswinnares Elizabeth Blackburn (The Telomere Effect, p. 153-158) biedt namelijk sterke aanknopingspunten voor de stelling dat meditatie je telomeren verlengt. Een telomeer is de dna-structuur die zich aan het uiteinde van chromosomen bevindt. Bij elke celdeling worden je telomeren ietsje korter, waardoor uiteindelijk biologische veroudering optreedt en ziektes kunnen ontstaan. Telomeren worden vaak vergeleken met de plastic uiteindes van schoenveters. Net zoals deze voorkomen dat de veters gaan rafelen, hebben telomeren de taak om onze chromosomen te beschermen zodat we minder snel verouderen en beter beschermd zijn tegen ziektes. Meditatie kan in die zin dus zelfs bijdragen aan het (deels) terugdraaien van veroudering.

Tenslotte leer je dankzij meditatie dat jij de baas kunt worden over je gedachten. Daardoor kies je uiteindelijk bewust welke gedachten je omarmt en zodoende internaliseert. Want dat zijn de gedachten die jouw gezondheid en jouw leven direct beïnvloeden.

Meditatie mag dus met recht kwali-tijd voor jezelf worden genoemd.