Berichten

Beste tips om jeugdig te blijven

Inspirerende voorbeelden van jeugdige ouderen die nog alles uit het leven halen waren nog niet zo lang geleden te zien in het SBS 6-programma ‘De wereld rond met 80-jarigen’. Die krasse knarren draaiden hun hand er niet voor om om lange en verre reizen te maken met een druk schema van bezichtigingen en waarbij een aantal van hen zelfs ging duiken, parachute springen en paardrijden, om maar een paar dwarsstraten te noemen.

En nu is er het programma ‘100 jaar jong’ waarin Gordon op bezoek gaat bij actieve honderdplussers. Ze wonen nog thuis, doen zelf boodschappen, koken hun eigen potje en hebben over het algemeen een druk sociaal leven. Sommigen rijden zelf nog auto. Ze doen allemaal dagelijks iets aan lichamelijke oefeningen en beweging. Een vrouw van 101 slikte zelfs geen enkel medicijn!

De meesten zien er ook aanmerkelijk jonger uit dan hun kalenderleeftijd. Een mevrouw van 105 (!) spant de kroon omdat ze een huid heeft die nagenoeg geen rimpels vertoont. Ze hebben allemaal een goed gevoel voor humor en – op een enkeling na – zijn ze nog steeds verliefd op het leven. En ze gaan allemaal met hun tijd mee, inclusief het gebruik van smartphones en iPads.

Deze jong-ouderen laten op overtuigende wijze zien dat zelfs hoge ouderdom niet per se met gebreken hoeft te komen.

Hoewel het leven ontegenzeglijk bepaalde veranderingen met zich meebrengt als we ouder worden en het leven zeker niet 100% maakbaar is, blijkt uit onderzoek dat hoe we over deze veranderingen denken bepalend is voor ons welbevinden. Een positieve kijk op ouder worden, gezonde zelfzorg en een goed gevoel van eigenwaarde geven ons een maximale kans om te genieten van elke fase in ons leven, zelfs tot op zeer hoge leeftijd.

Deze positieve kijk op ouder worden bereik je het beste door te stoppen met jezelf en dus je hersenen steeds te vertellen hoe oud je bent volgens de kalender. Je hersenen nemen namelijk voor waar aan wat je ze bij herhaling vertelt (ongeacht of dit klopt of niet) en zullen het lichaam vervolgens dienovereenkomstig gaan aansturen. Je cellen luistervinken 24/7 naar alles wat jij tegen jezelf zegt. Als jouw self talk over ouder worden negatief getint is, zullen je cellen deze negatieve boodschappen ontvangen, verwerken en doorgeven aan andere lichaamscellen (feedbackloop). Zodoende ga je op termijn jouw negatieve gedachten letterlijk belichamen. Een negatieve mindset leidt aantoonbaar tot snellere veroudering en een grotere kans op het ontstaan van (chronische) ziekten. Maar je kalenderleeftijd zegt op zichzelf niets. Het gaat immers erom hoe oud je biologisch gezien bent.

Gewapend met deze wetenschap over wat de kracht van herhaling van bepaalde boodschappen met je hersenen én je lichaam kan doen, kun je deze dus veel beter gebruiken door telkens tegen jezelf te zeggen dat je jong en jeugdig bent op elke leeftijd. Of dat je pakweg half zo oud bent als je kalenderleeftijd. Deze positieve boodschap zal vervolgens door al je cellen worden opgevangen en voorkomt zo een identificatie met de negatieve stereotypen over oud(er) worden. Een positieve mindset  vertraagt het verouderingsproces en kan dit soms zelfs deels terugdraaien. Lees daar het boek The Telomere Effect van nobelprijswinnares dr. Elizabeth Blackburn maar eens op na.

Ik zou nog veel meer kunnen schrijven over dit boeiende onderwerp maar ik moet ook alvast wat voorbereidingen gaan treffen voor mijn verjaardagsfeestje van volgende week.

Ik verheug me nu al op mijn verjaardagstaart en het uitblazen van de 28 kaarsjes…

 

 

 

 

 

Het Counterclockwise-experiment

In 1981 deed Harvard-psycholoog Ellen Langer een experiment waarbij ze een groep 70-plussers een week samenbracht in een pand waarin het 1959 leek te zijn. De inrichting, kranten en tijdschriften, radio- en televisieprogramma’s; alles ademde de sfeer van dat lang vervlogen jaar. Deelnemers moesten ook kleding dragen uit die tijd en mochten alleen praten over onderwerpen tot en met 1959. Ze moesten, kortom, weer de persoon zijn die ze 22 jaar geleden waren.

Vooraf en na afloop werden diverse tests gedaan. De resultaten waren verbluffend: alle deelnemers bleken biologisch te zijn verjongd. Ze liepen sneller en meer rechtop; ze hadden meer spierkracht, rechtere vingers en een sterkere grip; hun gehoor, zicht, humeur, uithoudingsvermogen, lenigheid en geheugen waren verbeterd; 63% scoorde beter in intelligentietesten. Ze voelden zich niet alleen fitter en jonger dan slechts zeven dagen daarvoor maar werden door anderen ook jonger geschat. Langer concludeerde  dat een bewuste verandering van mindset leidt tot biologische veranderingen van het lichaam.

Het BBC-programma The Young Ones (2010) waarin zes beroemdheden op leeftijd in een huis uit 1975 verbleven, toonde dezelfde verjongende resultaten. Het verbaasde publiek zag dat sommigen weer zonder stok konden lopen, anderen hun sokken ineens zelf konden aandoen en een enkeling zelfs een dansje waagde.

Hoe is dit mogelijk? Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat wanneer mensen echt geloven dat iets – bijvoorbeeld een neppilletje – werkt, hun geloof en positief verwachtingspatroon ervoor zorgen dat de hersenen allerlei stoffen aanmaken die gunstige biologische effecten op het lichaam hebben. Dit noemen we het placebo-effect. Door welbewust een geloof in en verwachtingspatroon van verjonging te creëren werden deelnemers biologisch daadwerkelijk jonger.

Dit voorbeeld laat zien dat de grenzen die we onszelf opleggen niet per se reëel hoeven te zijn. Het geheim van natuurlijke verjonging én van een gezonde levensverwachting ligt in bewustwording van onze sociale en culturele conditionering inzake ouder worden. Dagelijks worden we – bewust en onbewust – beïnvloed door negatieve boodschappen over ouder worden uit onze omgeving zoals buren, vrienden, artsen, het nieuws op radio en tv, films, kranten, tijdschriften en niet te vergeten die ergerlijke reclames.

Studies tonen aan dat priming, een onopvallende manier van beïnvloeding, direct effect heeft op onze lichamelijke en geestelijke prestaties. Zo bleken ouderen die een tekst hadden gelezen waarin negatieve woorden over veroudering zoals ‘zwak’ en ‘seniel’ waren verstopt, meteen erna langzamer te lopen en slechter te scoren op geheugentesten dan ouderen die een tekst met positieve woorden over ouderdom hadden gelezen. Vanwege dit risico op negatieve gevolgen wilde een geriater zelfs de gewoonte om op te staan voor ouderen in bus of trein per direct afschaffen. Deze negatieve effecten van geloof en verwachtingspatroon staan bekend als het nocebo-effect.

Identificeer je dus niet met negatieve stereotypes over ouder worden. Zeg niet bij elke vergeetachtigheid ‘Ik word oud!, zie af van ‘seniorenkortingspassen’ en weiger mee te praten over ‘ouderdomskwalen’ alsof die onvermijdelijk zijn. Voor je het weet ga je je geloof letterlijk belichamen.

Koester in plaats daarvan bewust positieve gedachten en gevoelens over ouder worden. Hoe vaker je dit doet, hoe meer je hersenen deze nieuwe boodschappen voor waar zullen aannemen. Optimistisch uitgaan van wat mogelijk is in plaats van geloven in onmogelijkheid kan leiden tot een betere gezondheid op elke leeftijd. Langer noemt dit treffend de power of possibility.

In het belang van een gezonde levensverwachting hebben we de morele plicht om positief te leren denken en spreken over ouder worden en om onze ouderen te behandelen als competente, productieve leden van de maatschappij.

Geloof en verwacht dus het best mogelijke scenario in plaats van het slechtste.

Alleen zo kunnen we ons beste leven leiden.

NB: dit stuk is eerder als artikel verschenen in De Limburger onder de titel ‘De kracht van positiviteit’.

Artikel in De Limburger over de kracht van een positief geloof

Vandaag heeft De Limburger mijn artikel ‘De kracht van positiviteit’ gepubliceerd. Een bijdrage waarin het gaat over de biologische effecten van geloof, in dit geval geloof in verjonging dat aantoonbaar heeft geleid tot het (deels) terugdraaien van veroudering op biologisch niveau. Harvard-psycholoog Ellen Langer deed dit tot de verbeelding sprekende onderzoek en typeert de verbluffende effecten als uitvloeisels van the power of possibility. 

Nieuwsgierig? Lees dan hier mijn artikel.

 

Column ‘Lééf-tijd’ voor themanummer Ouderenzorg van Gezond in Limburg

Heel eervol dat de mensen van Gezond in Limburg, de bijlage bij De Limburger die onder andere gaat over een gezonde geest en preventie, mij heeft gevraagd om de inleidende column te schrijven voor het hoofdthema ‘Ouderenzorg’. Vanzelfsprekend doe ik dat graag. Niet alleen omdat de enorme invloed van mindset oftewel geestkracht op je gezondheid en leven(sverwachting) nu eenmaal mijn favoriete onderwerp is, maar ook omdat ik zo de kans krijg om een positieve visie op oud(er) worden te delen met een groter publiek. Mijns inziens is het daar de hoogste tijd voor.

Nieuwsgierig?

Lees dan hier mijn column! Met dank aan Gezond in Limburg van Mediahuis Limburg.