In de lente-editie van het magazine Wervelingen van de Scoliose vereniging staat een interview met mij over hoe mensen met scoliose zelf hun angst, stress en pijn kunnen verlichten met hersentraining (naast medische behandeling en medicatie).

Gelet op wat de wetenschap zegt over de reikwijdte van verwachtingspatronen is het belangrijk dat ze zich niet identificeren met de diagnose. Of zoals de interviewer, Anja Akkermans, mij citeert: ‘Je bént je ziekte niet, hooguit héb je een ziekte!’

Op het eerste gezicht lijkt dit misschien weinig verschil te maken, maar het tegendeel is het geval. Een te grote mate van identificatie met een ziekte of aandoening leidt tot een negatief verwachtingspatroon en kan zo het nocebo-effect activeren. Dat is het gezondheidsbeschadigende effect dat niet ontstaat door de ziekte of aandoening zelf, maar uitsluitend  doordat je negatieve verwachtingen daarover hebt, bijvoorbeeld over de mate van pijn die je zult ervaren. Je hersenen lopen namelijk vooruit op dit verwachtingspatroon en activeren stoffen die daarbij horen. Wie meer pijn verwacht, zal doorgaans daadwerkelijk meer pijn dan nodig ervaren, wijst onderzoek uit.

Niet voor niets stellen wetenschappers dat je verwachtingspatroon een biologische selffulfilling prophecy is; wat je verwacht, bepaalt in grote mate jouw biologische realiteit. In zekere zin ga je dan letterlijk belichamen wat je verwacht en gelooft.

Als je positieve verwachtingen hebt, roep je het placebo-effect op. Dit is het gezondheidsbevorderende effect dat ontstaat omdat je brein ook daarop vooruitloopt en alvast helende stoffen activeert die bij dit positieve verwachtingspatroon horen. Als mensen geloven dat ze een sterke pijnstiller krijgen terwijl ze slechts een neptablet ontvangen, blijken ze werkelijk (veel) minder pijn te ervaren. Onderzoek toont aan dat het brein dan dezelfde gebieden activeert als wanneer er een echte pijnstiller wordt toegediend.

De door mij ontwikkelde hersentraining is ideaal om negatieve verwachtingen om te buigen in positieve verwachtingen. Zo sla je twee vliegen in één klap:

1. Je voorkomt het optreden van het nocebo-effect zodat je niet méér klachten ervaart dan de ziekte of aandoening op zichzelf veroorzaakt;
2. Je maximaliseert het optreden van het placebo-effect zodat je de klachten die je ziekte of aandoening wel zelf veroorzaakt zoveel mogelijk worden tegengegaan.

Veel dank aan Anja Akkermans voor het mooie interview! Ik vond het een eer.