Berichten

Dag des niet oordeels (2)

Als we heel eerlijk zijn, kennen we het verschijnsel allemaal wel; we zien iemand die naar onze (razendsnelle) overtuiging niet past binnen ons eigen groepje en hup, we hebben onze mening meteen klaar. Vaak is de drang om anderen te bekritiseren afkomstig uit de diep gewortelde behoefte om onze eigen capaciteiten, overtuigingen en waarden te toetsen.

De Amerikaanse professor en bestsellerauteur Brené Brown stelt dat schaamte, angst en bezorgdheid de ideale voedingsbodem zijn om anderen te veroordelen. Als we zelf door anderen veroordeeld worden, voelen we ons gekrenkt en beschaamd dus veroordelen wij op onze beurt weer anderen om onszelf beter te voelen.

Nog verder gaat de Amerikaanse schrijfster Byron Katie, die ons in haar boek Loving what is helemaal met de neus op de minder fijne feiten drukt. Zij gaat zelfs zo ver dat ze stelt dat datgene waaraan we ons bij anderen het meeste ergeren, juist ook datgene is waar we onszelf aan schuldig maken. Zij komt tot dit onrustbarende inzicht door toepassing van de turnaround, het omdraaien van jouw oordeel. De kern hiervan is dat je de naam van de persoon over wie je klaagt of oordeelt, vervangt door ‘ik’,  Een hele confronterende exercitie, kan ik je vertellen.

Voorbeeld 1:

Klacht: ‘Mijn moeder is zó dominant. Ik erger me groen en geel aan haar!’

Turnaround: ‘Ik ben zó dominant. Ik erger me groen en geel aan mezelf!’

Voorbeeld 2:

Klacht: ‘Ik kan mevrouw X niet uitstaan! Ze luistert nooit als ik haar iets vertel.’

Turnaround: ‘Ik kan mezelf niet uitstaan! Ik luister nooit als anderen iets vertellen.’

Voorbeeld 3:

Klacht: ‘Ik ben boos op en teleurgesteld in meneer Y omdat hij me niet waardeert.’

Turnaround: ‘Ik ben boos op en teleurgesteld in mezelf omdat ik mezelf niet waardeer.’

Get the point?

Als je van deze mentale dreun bekomen bent, kun je aan de slag om te werken aan jezelf zodat je hiervan af komt.

Wij mensen lijken meer op elkaar dan dat we van elkaar verschillen. Het is uiteindelijk altijd ons ego dat ons aanzet om ons ‘gelijk’ te willen halen door anderen te veroordelen. Het probleem met gelijk hebben is echter dat een ander dan per se ongelijk heeft. Hierdoor leidt veroordeling tot verwijdering in plaats van tot verbinding.

Een mogelijke oplossing voor dit probleem is om bewust aan dankbaarheid te doen. Probeer maar eens oprecht dankbaar te zijn en tegelijkertijd anderen te veroordelen. Dat gaat je niet lukken. Deepak Chopra adviseert om je ten opzichte van mensen die anders zijn dan jij zelf als ‘ouders’ te gedragen; zelfs de grootste ergernissen of tekortkomingen worden dan iets waarmee je ze zult willen helpen in plaats van ze ervoor te verketteren. Bijkomend voordeel is dat als je stopt met anderen te veroordelen, je tegelijkertijd ook je zelfkastijding beëindigt (denk aan de voorbeelden van Byron Katie).

Daarom daag ik je bij deze uit om ook eens een dag lang op te letten of je mensen taxeert en alvast een etiket opplakt of in een hokje stopt. Ben je echt tolerant of alleen deels? Ben  je verdraagzaam diep van binnenuit jezelf of alleen als het sociaal wenselijk is?

Sinds ik me jaren geleden bewust ben geworden van mijn (ver)oordelend gedrag, doe ik mijn uiterste best om niet meer in die val te trappen. Om een open mind te houden, om niemand buiten te sluiten. En hoewel ik inmiddels gelukkig veel verbetering zie, lukt het me helaas nog niet voor de volle honderd procent van de tijd.

Het belangrijkste is dat je je eerst realiseert wat je aan het doen bent, dan is er al veel gewonnen. De scheidslijn tussen ‘wij’ en ‘die anderen’ is flinterdun. Sterker nog, wij zijn zelf ‘die anderen’. Of zoals Brené Brown het zo mooi zegt in haar boek I thought it was just me (but it isn’t): ‘We zijn slechts één loonstrookje, één echtscheiding, één drugsverslaafd kind, één ernstige ziekte, één aanranding, één woest drinkgelag, één nacht onbeschermde seks of één buitenechtelijke affaire verwijderd van ‘die anderen’ – degenen die we niet vertrouwen, met wie we medelijden hebben, met wie we onze kinderen niet laten spelen, degenen die alle slechte dingen meemaken, degenen naast wie we niet willen wonen.’

Dat is de pijnlijke en ongemakkelijke waarheid.

 

Meditatie: kwali-tijd voor jezelf (1)

Als iemand mij pakweg zes jaar geleden had gezegd dat ik zou gaan schrijven over geestkracht, de mind-body connectie en zelfheling had ik die onverlaat stante pede verplicht laten opnemen (als officier van justitie kon ik dat toen namelijk nog). Eind 2012 kwam daar verandering in toen mijn vaders dood mij in een diep dal deed belanden. Tijdens mijn daarop volgende rouwperiode heb ik – destijds waarschijnlijk de nuchterste persoon op het Westelijk halfrond – een intense spirituele ervaring gehad waarin een uil de hoofdrol speelde. Deze bijzondere gebeurtenis heeft geleid tot een ware transformatie. Sindsdien is er voor mij een leven vóór de uil en een erna.

Een van de vele uitvloeisels van mijn gedaanteverandering is dat ik ben begonnen met mediteren. Ik, een zelfverklaarde controlfreak. Vóór de gebeurtenis met de uil kreeg ik spontaan rode vlekken in mijn nek als ik alleen maar het woord ‘mediteren’ hóórde. Want als ik iemand nou nooit in staat had geacht om dagelijks in die kleermakerszit te gaan zitten en echt tot rust te komen, ben ik het zelf wel. Ik werd al giebelig bij het idee om ‘Ommmmmmmm’ te moeten mompelen terwijl ik niet zozeer mijn hoofd leegmaakte maar dacht aan het puntje van mijn neus dat jeukte, de vuile sokken die nog in de was moesten en mijn eindeloze lijst to do-dingen. Maar toen zag ik een advertentie in O Magazine van Oprah Winfrey (had ik al gezegd dat ik een hardcore fan van haar ben?) voor een 21-daagse meditation challenge samen met Deepak Chopra, die je gratis online kunt doen. Een snelle blik op de site van Chopracentermeditation.com leerde me dat er handige meditatietips te vinden waren, zelfs voor groentjes zoals ik, dus laagdrempeliger kon bijna niet. Zo werd tot mijn grote opluchting benadrukt dat het helemaal niet erg is als je even wordt afgeleid, als je daarna maar weer in stilte de mantra herhaalt die bij de betreffende meditatiesessie hoort.

Op de Dag der Dagen maakte ik een gezellig en – naar ik hoopte – spiritueel hoekje met een klein zilveren Boeddhabeeldje geflankeerd door twee roze theelichtjes. Ik stak ze met veel ceremonieel aan (als ik het dan toch ging doen, dan maar meteen goed), installeerde me op een groot kussen en ging aandachtig luisteren. Eerst vertelde Oprah iets over het thema van die dag, waarna Deepak zijn licht er nog eens dieper over liet schijnen. Ik moet zeggen dat hun woorden bij mij meteen een gevoelige snaar raakten. Geboeid hoorde ik hen aan, waarna de eigenlijke meditatie begon. Braaf herhaalde ik in stilte telkens de exotisch klinkende Sanskrit mantra, Aham Brahmasmi oftewel ‘Ik ben het universum’. Dankzij mijn intense ervaring met de uil kon ik dit met overtuiging doen.

Na een kleine twintig minuten zat het erop. Ik kon niet zeggen dat ik enige outer body experience had gehad en ik was al evenmin in die zeer gewilde lege ruimte geweest die tussen je gedachten zit en waar zich dat illustere veld van onbeperkte mogelijkheden bevindt. Desalniettemin was ik meteen verkocht.

Op zijn minst was het namelijk schaamteloze quality time, kwali-tijd, voor mezelf.

Volgende week het vervolg in deel 2!